ಮೆರೈನ್ ಡ್ರೈವ್ ಭಾರತದ ಮುಂಬೈನ ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ರಸ್ತೆ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ೩ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ವಾಯುವಿಹಾರವಾಗಿದೆ. ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ವಾಯುವಿಹಾರವನ್ನು ಪಲ್ಲೊಂಜಿ ಮಿಸ್ತ್ರಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೊಲ್ಲಿಯ, ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಆಕಾರದ ಆರು ಪಥದ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ರಸ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಮರೈನ್ ಡ್ರೈವ್‌ನ ಉತ್ತರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಗಿರ್ಗಾಂ ಚೌಪಾಟಿ ಇದೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ರಸ್ತೆಯು ದಕ್ಷಿಣದ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಾರಿಮನ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ ಅನ್ನು ಉತ್ತರ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಾಬುಲನಾಥ್ ಮತ್ತು ಮಲಬಾರ್ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮೆರೈನ್ ಡ್ರೈವ್ ಪಶ್ಚಿಮ-ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿರುವ ಮರುಪಡೆಯಲಾದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮೆರೈನ್ ಡ್ರೈವ್ ಅನ್ನು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ನೆಕ್ಲೆಸ್(ರಾಣಿಯ ಹಾರ) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಡ್ರೈವ್‌ನ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಎತ್ತರದ ಬಿಂದುವಿನಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ, ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು ನೆಕ್ಲೇಸ್‌(ಹಾರ)ನಲ್ಲಿರುವ ಮುತ್ತುಗಳ ಸರಮಾಲೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಈ ರಸ್ತೆಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರಾಗಿ ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ರಸ್ತೆ ಎಂದು ವಿರಳವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಈ ವಿಹಾರವು ತಾಳೆಮರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮರೀನ್ ಡ್ರೈವ್‌ನ ಉತ್ತರ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಚೌಪಟ್ಟಿ ಬೀಚ್ ಇದೆ. ಇದು ಭೇಲ್ ಪುರಿಗೆ(ಸ್ಥಳೀಯ ತ್ವರಿತ ಆಹಾರ) ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಕಡಲತೀರವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳು ಸಹ ರಸ್ತೆಯ ಈ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಾಲು ಹಾಕುತ್ತವೆ. ಈ ರಸ್ತೆಯ ಕೆಳಗೆ ನಗರದ ಶ್ರೀಮಂತ ನೆರೆಹೊರೆಯ ವಾಲ್ಕೇಶ್ವರವಿದೆ. ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ನೆಲೆಯೂ ಆಗಿದೆ. ಶ್ರೀಮಂತ ಪಾರ್ಸಿಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ೧೯೨೦ ಮತ್ತು ೧೯೩೦ ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಮೆರೈನ್ ಡ್ರೈವ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಕಪೂರ್ ಮಹಲ್, ಝವೇರ್ ಮಹಲ್ ಮತ್ತು ಕೆವಲ್ ಮಹಲ್ ಸೇರಿದ್ದವು. ಇವುಗಳನ್ನು ೧೯೩೭ ಮತ್ತು ೧೯೩೯ ರ ನಡುವೆ ಒಟ್ಟು ೧ ದಶಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಮೈದಾನದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಬೆಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಇದೆ. ಅನೇಕ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಈ ಡ್ರೈವ್‌ನಲ್ಲಿ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಬೀರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ೫-ಸ್ಟಾರ್ ಒಬೆರಾಯ್ (ಹಿಂದೆ ಒಬೆರಾಯ್ ಹಿಲ್ಟನ್ ಟವರ್, ಆದರೆ ೨೦೦೮ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಹೆಸರಿಗೆ ಮರಳಿತು), ದಿ ಇಂಟರ್‌ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್, ಹೋಟೆಲ್ ಮರೈನ್ ಪ್ಲಾಜಾ, ಸೀ ಗ್ರೀನ್ ಹೋಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು. ಮೆರೈನ್ ಡ್ರೈವ್ ನಾರಿಮನ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ನಗರದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳ ನಡುವಿನ ಆದ್ಯತೆಯ ಸಂಪರ್ಕ ರಸ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು, ಕೆಲವು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್ ಮೈದಾನಗಳು ಮೆರೈನ್ ಡ್ರೈವ್‌ನ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ-ಮಾತ್ರ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಾದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (), ಬ್ರಬೋರ್ನ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, ಹಿಂದೂ ಜಿಮ್ಖಾನಾ ಮೈದಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಂಖೆಡೆ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಗರ್ವೇರ್ ಕ್ಲಬ್ ಹೌಸ್‌, ಜೊತೆಗೆ ಮುಂಬೈ ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಮ್ಖಾನಾ, ಹಿಂದೂ ಜಿಮ್ಖಾನ, ಪಾರ್ಸಿ ಜಿಮ್ಖಾನಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಂ ಜಿಮ್ಖಾನಾದಂತಹ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ೧೯೫೦ ರ ದಶಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯಕಿ ಸುರಯ್ಯ ಅವರು ೧೯೪೦ ರ ದಶಕದಿಂದ ೩೧ ಜನವರಿ ೨೦೦೪ ರಂದು ತಾವು ಸಾಯುವವರೆಗೂ ನೆಲ-ಮಹಡಿ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ (ಶಾ ಕುಟುಂಬದ ಬಾಡಿಗೆದಾರರಾಗಿ) 'ಕೃಷ್ಣ ಮಹಲ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಮನೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಆಕೆಯ ತಾಯಿ ಮುಮ್ತಾಜ್ ಬೇಗಂ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ನರ್ಗೀಸ್ ಮತ್ತು ರಾಜ್ ಕಪೂರ್ ಅವರಂತಹ ಅನೇಕ ಇತರ ಚಲನಚಿತ್ರ ತಾರೆಯರು ೧೯೪೦ ಮತ್ತು ೫೦ ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, ಗ್ರೇಟರ್ ಮುಂಬೈನ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯು, ಸಂಪೂರ್ಣ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ೭೨ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಅಪಘಾತಗಳು ಅಥವಾ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಏನೂ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಹಲವಾರು ಬೋಲಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. == ಗಮನಾರ್ಹ ಸ್ಥಳಗಳು == ಮರೀನ್ ಡ್ರೈವ್ ರಸ್ತೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳುಃ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (ಬಿಸಿಸಿಐ) ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (ಐಪಿಎಲ್) ಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಗಳು ವಾಂಖೆಡೆ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಆವರಣದಲ್ಲಿವೆ. ಮುಂಬೈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯಾದ 'ಮುಂಬೈ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ' ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿ ಇಲ್ಲಿದೆ. == ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು == ೧೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ ರಂತೆ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಘಟನೆಗಳು: ಐಎಎಫ್ ವೈಮಾನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನ, ೧೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್, ೨೦೦೪ ಮುಂಬೈ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ - ೨೦೦೪ ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೯ ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ - ಒಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮ್ಯಾರಥಾನ್. ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫ್ಲೀಟ್ ರಿವ್ಯೂ ೧೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೧ - ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ನೌಕಾಪಡೆಗಳು ಐಎಫ್ಆರ್‌()ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಉತ್ಸವ ೧೯೮೮. ೧೯೯೩, ೨೦೦೩ ಮತ್ತು ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಗಳು: ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಗರದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಗುರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಅಜ್ಮಲ್ ಕಸಬ್, ಕಳವು ಮಾಡಿದ ಕಾರನ್ನು ಮರೀನ್ ಡ್ರೈವ್‌ನಲ್ಲಿನ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ದ್ವೀಪದ ಮೇಲೆ ಓಡಿಸಿದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡುಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಆತನನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಕಸಬ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ಸಹ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು(ಫಹಾದುಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಅಬ್ದುಲ್ ರೆಹಮಾನ್ ಅಲಿಯಾಸ್ ಎಆರ್ ಚೋಟಾ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ), ಟ್ರೈಡೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಒಬೆರಾಯ್ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ () ಕಮಾಂಡೋಗಳಿಂದ ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಲ್ಲುವ ಮೊದಲು ಇವರು ೩ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ೩೦ ಜನರನ್ನು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ರೈಫಲ್‌ಗಳು, ಪಿಸ್ತೂಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಫೋಟಕಗಳಿಂದ ಕೊಂದರು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==